Jak najtaniej zacząć?

Masz mocno ograniczone zasoby gotówki? 

Żaden problem!

Zamiast gotowego zestawu za kilkaset złotych, który łatwo uszkodzić na początku przygody z elektroniką:

Janek3636
.... niestety poległa płytka z prototypem , zbyt rano , zbyt szybko :(

zastanów się nad takim podejściem:

1. Baza	23,00 zł
2. Programator	2,82 zł
3. Dodatki	17,70 zł
4. Środowisko programistyczne za FREE!	0,00 zł
Razem około:	43,52 zł

Ceny z dnia 01.06.2012 z różnych sklepów internetowych (bez kosztów wysyłki).



Co z tego możesz zrobić?

• sterownik LED-ów
• metronom,
• joystick USB,
• odtwarzacz plików WAV,
• i wiele innych Twoich pomysłów.

Najważniejsze zalety w stosunku do gotowych zestawów:

• "tanio jak barszcz",
• tworząc kolejne projekty nic nie lutujesz,
• jak coś nawali wymieniasz dany element na nowy,
• łatwo i szybko projektujesz nowe układy,
• na płytce stykowej wszystko pięknie widać (trudno popełnić błąd),
• te same elementy możesz używać do wielu zupełnie różnych projektów,
• na Atmega88 oraz Atmega8 jest tysiące gotowych projektów w sieci.

Dlaczego procesory Atmel AVR?

• tanie i łatwo dostępne,
• mają w sobie wszystkie niezbędne peryferia do nauki,
• odporne na nowicjuszy :-)
• jest na nie tysiące gotowych projektów w internecie,
• to najbardziej popularne procesory na forum Elektroda.pl, więc jest kogo prosić o pomoc

Antystatyczny
Co do budżetu... poczatkowo chciałem kupic gotowy zestaw, ale ostatecznie postanowiłem zrobić samemu bardzo ubogi starter kit, by najpierw nauczyć się obsługi atmegi (wybrałem atmega32).

A gdy już opanujesz podstawy "za grosze", 

to będąc świadomy swoich potrzeb kupisz sobie odpowiedni dla Ciebie  gotowy zestaw,

albo zbudujesz własny "szyty na miarę",
albo w ogóle go nie będziesz potrzebował :-)

---

1. Baza 

Płytka stykowa
Ta na zdjęciu jest mała proponuję większą np. 830 otworów
więcej informacji: Płytka stykowa - zasady
1 szt za 14,00 zł/szt

14,00 zł

ATMEGA8

lub Atmega16, Atmega48, Atmega88
mają wszystko, co Ci będzie potrzebne do nauki

ważne żeby był w obudowie DIP, czyli taka jak na zdjęciu

dokumentacja: Atmega8 datasheet

1 szt za 5,00 zł

5,00zł

Zasilacz
z telefonu komórkowego itp.
o napięciu max do 12V
za darmochę, bo każdy ma jakiś

0,00 zł

Stabilizator 5V
pozwoli Ci zasilać procesor z dowolnego zasilacza o napięciu większym niż 5V
1 szt po 1,00 zł

1,00 zł

Kondensator 100nF
do filtrowania zasilania i AREF
10 szt za 0,50 zł

0,50 zł

Kondensatory elektrolityczne
jako magazyny energii
100µF, 470µF 
na napięcia do 50V
2 szt po 0,50 zł

1,00 zł

Dławik 10µH
do filtrowania zasilania części analogowej
1 szt po 0,50 zł

0,50 zł

Kwarc 12MHz
kwarc może się przydać - warto go mieć
1 szt po 1,00 zł

1,00 zł

Razem baza: 23,00 zł 

---

2. Programator

Najtańszy programator to wykorzystanie portu LPT1 - sprawdź czy masz taki?

Aby zbudować własny programator potrzebujesz:

•  4 rezystory 330Ω
•  złącze DSUB-25 męskie
•  piny jednorzędowe proste (5 połączonych pinów)

Aby rozwiać wątpliwości co do powyższego schematu programatora (ponieważ w sieci można spotkać różne jego wersje):

shady79
zrobiłem właśnie programator do mikrokontrolera według tego schematu: (powyżej)
Czy to co zrobiłem jest OK?

Tak, powyższy schemat jest prawidłowy. Sam go często używam :-)

Anonimowy:
Mam bardzo ważne pytanie odnośnie tego schematu programatora: czy widok na złącze dsub jest "patrząc na wtyk" czy "patrząc na port w komputerze"?

Odpowiedz jest prosta - piny mają swoje numery widoczne zarówno w gnieździe jak i we wtyczce. Lupa + latarka i wszystko będzie jasne:

Gniazdo LPT (żeńskie) w komputerze ma numerowane piny.

Wtyczka programatora typ. "męski" od strony lutowania
także ma numerację pinów.

Piny o tych samych numerach łączą się wzajemnie w złączu "męskim" i "żeńskim". Na schemacie piny także są ponumerowane, nie można się więc pomylić :-)

DSUB-25 (męski)

możesz go odzyskać ze starego kabla drukarki, a w ostateczności możesz obyć się bez tego złącza, wkładając przewody do dziurek gniazda LPT w komputerze (nie polecam).

1szt po 2,00 zł

2,00 zł

Rezystory 330

rezystorów 330Ω w wersji  THT (jak na zdjęciu)

4 szt po 0,04zł/szt

0,12 zł

PINY jednorzędowe proste
pasują idealnie do płytki stykowej
do nich przylutujesz przewody z programatora
na schemacie zaznaczone na żółto
1szt po 0,70 zł

0,70 zł

Razem programator: 2,82 zł

Nie masz portu LPT?

Możesz sobie zrobić za kilkanaście złotych programator na USB:

Programator USBasp 

lub 

Programator USBTiny (j.pol), Programator USBTiny (j.ang)
ale będziesz musiał kogoś poprosić o jego jednorazowe zaprogramowanie innym programatorem LPT lub USBasp.

Możesz także po prostu kupić programator USBasp, w którymś sklepie lub serwisie aukcyjnym za niecałe 20 zł (wprawdzie chińskie, ale działają bardzo dobrze wbrew opiniom polskich producentów) i do tego za darmo z sieci pobierzesz program AVRDude oraz także darmową nakładkę np.:
AVR Burn-O-Mat
AVRDUDESS

Jeżeli będziesz używał USBasp z Atmel Studio, to możesz go zintegrować następująco: Atmel Studio i niefirmowe programatory (np. USBasp)

Nie przepłacaj kupując programatory z oprogramowaniem za ponad 50-60zł! Lepiej wydaj pieniądze na dodatkowe elementy np. wyświetlacz HD44780, itp. ... bo elektronika to ciągłe wydatki, a grosz do grosza ... :-)

---

3. Dodatki

To niekończący się temat zależny od tego co właściwie chcesz robić.

Dlatego proponuję  zestaw tzw. pierwszej potrzeby.

Diody LED

różne kolory 10 szt po 0,10 zł/szt

1,00 zł

Przewód telefoniczny

wielożyłowy

2m po 1,5 zł/mb

3,00 zł

Rezystory

sporo różnych rezystorów THT (jak na zdjęciu)

330Ω, 470Ω, 1kΩ, 2,2kΩ, 4,7kΩ, 10kΩ, 47kΩ

łącznie 100 szt po 0,04zł/szt

4,00 zł

Kondensatory elektrolityczne

kilka sztuk się przyda

4.7µF, 10µF, 47µF, 100µF, 470µF

na napięcia do 25V

łącznie 25 szt średnio po 0,20 zł/szt

5,00zł

Microswitch

czyli przycisk miniaturowy idealnie pasuje do płytki stykowej

10 szt za 1,70 zł

1,70 zł

Głośnik

sprawny głośnik z uszkodzonych słuchawek

za darmochę!

0,00 zł

USB wtyczka

warto kupić bo daje możliwość podłączenia układu do komputera

1 szt za 1,00zł

1,00zł

Gniazdo kart SD

będziesz mógł podłączyć kartę SD

1 szt po 2,00 zł

2,00 zł

Razem dodatki: 17,70 zł

---

4. Środowisko programistyczne za FREE!

Wybierając procesory firmy Atmel oraz Microchip możesz korzystać z darmowych środowisk programistycznych. Więcej na ten temat znajdziesz tutaj: Kompilator i środowisko programistyczne

---

5. Dobra książka

Lepiej kupić dobrą książkę, niż wydać pieniądze na gotowy zestaw startowy. To szybsza droga do poznania świata mikrokontrolerów.

Jako, że jest kilka interesujących pozycji, poświęciłem im osobne miejsce, w którym możesz zobaczyć ich opisy, spisy treści, przykładowe rozdziały oraz moje recenzje najważniejszych z nich.

Więcej na ten temat tutaj: Książki dla Ciebie

RoboMind: Programowanie wirtualnego robota

Autor: Dondu


Nie masz możliwości zbudowania własnego robota? Nic straconego - możesz programować wirtualną wersję.

Ogłaszamy zawody - zabawę na wykonanie zadania wirtualnym robotem, za pomocą napisanego przez uczestnika programu w bardzo przyjaznym i prostym języku, w dodatku po polsku (!), jeśli nie znasz angielskiego.

To świetna zabawa dla wszystkich niezależnie od wieku! :-)

Program w wersji darmowej można pobrać na stronie producenta: RoboMind - Download


Zadanie do wykonania

Zadanie polega na:

• przeniesieniu zielonego przedmiotu z punktu A do punktu B,
• zamalowaniu białym kolorem szarej trasy,
• zatrzymaniu robota po wykonaniu zadania.

Ograniczenia:

• robot może poruszać się tylko i wyłącznie po białej i szarej trasie (w programie zwanej czarną),
• robot sam musi podejmować decyzje.

Arena zawodów

Poniżej do pobrania plik z areną zawodów, która wygląda następująco:

Plik do pobrania: RoboMind-Arena.map

Plik należy otworzyć za pomocą menu:

i już możesz pisać program.


Uruchomienie programu i zmiana prędkości


W dolnej części ekrany znajdziesz przycisk uruchomienia programu oraz suwak do zmiany prędkości jego realizacji:

Przykładowe plansze i programy

Znajdziesz je w menu plików:

Opis języka i inne pomocne informacje

W programie w menu Pomoc znajdziesz linki do strony z dokumentacją programu.
Bezpośrednie linki zamieszczam także tutaj:

• Podstawowe instrukcje
• Struktura programu
• Przykładowe programy

Pomocnik dot. poprawnej składni języka znajdziesz w menu Edycja:

Zawody

Aby wprowadzić element rywalizacji przygotowaliśmy podium, na którym staną zwycięzcy :-)

Aby wziąć udział w zawodach, należy napisać program zgodnie z wytycznymi (powyżej i poniżej) i przesłać go na adres email podany na końcu niniejszego artykułu.

Wyniki zawodów oraz programy zawodników

znajdziesz tutaj

Termin nadsyłania programów

Ostatecznym terminem jest niedziela 29 września 2013 r. godz. 16:00.
Adres podany jest poniżej.



Kryteria oceny

Oceniane są według kolejności:

1. poprawne wykonanie zadania,
2. samodzielność programu w podejmowaniu decyzji na podstawie obserwacji otoczenia przez robota,
3. najkrótszy program,
4. używanie procedur (funkcji),
5. "poprawność programistyczna".

Innymi słowy, niedopuszczalne jest zastosowanie z góry określonego na podstawie widoku trasy algorytmu na przykład:

1. jedź do przodu o 5 pól,
2. obróć się w lewo,
3. jedź do przodu 7 pól,
4. obróć się w prawo
5. jedź do przodu 3 pola,
6. itd.

Robot ma sam podejmować decyzje! :-)



Pytania, pomoc, itp.

Jeżeli masz problem lub nie jesteś czegoś pewien, zadaj pytanie w wątku: Ucz się programować wirtualnego robota RoboMind

Adres do wysyłki materiałów

Opracowany program prosimy przesyłać na poniższy  adres:

UWAGA!

1. Gdyby adres był nieczytelny to podpowiem, że składa się z liczby mnogiej słowa mikrokontroler, kropki i mojego nicku, a domena to: gmail.com.
2. Po dotarciu maila na wyżej podane konto, automatycznie otrzymasz mailem informację o tym.

Jak czytać noty katalogowe mikrokontrolerów AVR (cz. I)

Autor: tmf

Redakcja: Dondu

Artykuł składa się z dwóch części: Jak czytać noty katalogowe mikrokontrolerów AVR (cz. II)

Jednym z częstszych problemów z którymi spotykają się początkujący elektronicy jest interpretacja not katalogowych układów. W gąszczu różnych magicznych oznaczeń łatwo się pogubić, w efekcie szybko się zniechęcamy i porzucamy to niezwykle cenne źródło informacji.

W tym mini cyklu pokażę jak czytać noty mikrokontrolerów AVR, na przykładzie XMEGA. Dlaczego XMEGA? Bo w ich notach występuje wszystko co w notach innych AVR-ów, a w dodatku są to następcy popularnej rodziny ATMega.

Użytkownicy AVR-ów przywykli do tego, że wszelkie informacje na temat użytego procesora znajdują się w jego nocie katalogowej. W przypadku XMEGA jest nieco inaczej, informacje na temat rodziny (A, B, C, D, E) znajdują się w nocie ogólnej opisującej rodzinę, natomiast informacje szczegółowe, w tym charakterystyka elektryczna układu w nocie konkretnego procesora. Jednak w takiej nocie nie znajdziemy szczegółowego opisu np. peryferii – będzie tylko skrótowa informacja, że dany mikrokontroler określony układ peryferyjny posiada.

W efekcie w nocie „XMEGA A MANUAL” znajdziemy dokładny opis wszystkich peryferii rodziny XMEGA A, łącznie z opisem rejestrów i ich poszczególnych bitów. Ale w tej nocie na próżno szukać informacji np. o maksymalnym prądzie IO pinu, czy też układach peryferyjnych dostępnych np. w XMEGA128A1. Tego typu informacje znajdziemy w nocie szczegółowej ATXMEGA128A1.

Warto zauważyć, że procesory należące do tej samej rodziny, np. wspomnianej A1, różniące się wyłącznie wielkością dostępnej pamięci, mają wspólną notę katalogową. Stąd informacje na temat charakterystyki mikrokontrolerów XMEGA128A1, 64A1, 192A1, 256A1 i 384A1 znajdziemy w tej samej nocie.

Osoby korzystające z Atmel Studio mają nieco ułatwioną sytuację. Jeśli klikniemy na typ procesora na listwie narzędziowej to pojawi się okienko informacyjne:

Wybór noty katalogowej procesora w Atmel Studio

W okienku tym możemy kliknąć na nazwę procesora (np. ATXMEGA256A3BU) lub link Datasheets, co spowoduje przeniesienie nas na odpowiednią podstronę strony firmowej Atmela:

Na stronie Atmela można znaleźć różne dokumenty
opisujące używany procesor

Na stronie tej mamy dostęp do wszystkich dokumentów powiązanych z wybranym mikrokontrolerem. Przede wszystkim na pierwszej pozycji widzimy dokument nazwany Atmel AVR XMEGA AU Manual – jest to dokument zawierający szczegółowy opis rodziny XMEGA AU. Zaraz pod nim widzimy dokument Atxmega256A3BU Complete – jest to dokument opisujący charakterystykę użytego mikrokontrolera.

Tego typu dokumenty nazywane są Complete – jeśli jest to finalna wersja dokumentu, lub Preliminary – jeśli dokument jest w fazie tworzenia. Dokumenty typu preliminary należy traktować jako wersje robocze. Poniżej tych dwóch najważniejszych dokumentów znajdziemy setki innych znajdujących się w sekcji Application Note – są to tzw. noty aplikacyjne. Dokumenty te są niezwykle ważne – zawierają one gotowe, rekomendowane przez firmę Atmel rozwiązania różnych problemów. Od bardzo ogólnych typu jak zasilić mikrokontroler, do bardzo szczegółowych, np. jak zrealizować regulator PID. Warto je przejrzeć, chociażby po tytułach. W przypadku not aplikacyjnych oprócz dokumentu pdf czasami mamy możliwość pobrania związanych z nim przykładowych kodów:

Do niektórych not można pobrać kody przykładów.

W takim przypadku oprócz symbolu dokumentu pdf obok znajdzie się mała ikonka symbolizująca folder.

Ok, widzimy więc, że dostęp do informacji jest niezwykle prosty. Przejdźmy więc do czytania not. Po otwarciu dokumentu pdf warto wyświetlić sobie indeks dokumentu, dzięki temu łatwo będziemy mogli poruszać się po jego poszczególnych sekcjach:

Każdy dokument posiada spis treści ułatwiający
w nim nawigację.

Każdy dokument ma identyczny podział na sekcje, dzięki czemu niezależnie od użytego procesora, te same informacje zawsze znajdziemy w tych samych sekcjach. Zanim zaczniemy czytać informacje zawarte w nocie warto zwrócić uwagę na mały szczegół znajdujący się w prawym dolnym rogu pierwszej strony:

Struktura noty katalogowej.

Jest to informacja (na pokazanym przykładzie 8077H-AVR-12/09) zawierająca numer noty, wersję i datę jej wydania. Czasami wydawane są aktualizacje not, w efekcie jeśli powołujemy się na notę katalogową to warto podać jej wersję i datę wydania. Numer noty ułatwia z kolei jej wyszukanie – zamiast podawać długi tytuł, możemy posłużyć się krótkim numerem, np. 8077.

Zobaczmy jak wyglądają najważniejsze sekcje noty.

Sekcja Features

Sekcja ta zawiera jednostronnicowe podsumowanie informacji o użytym mikrokontrolerze.

Sekcja Features.

W tej części możemy szybko znaleźć bardzo ogólne informacje dotyczące mikrokontrolera – ilość dostępnej pamięci FLASH, SRAM i EEPROM, dostępnych układów peryferyjnych, typów obudów w jakich jest on dostępny, maksymalnej częstotliwości taktowania i napięć zasilających. Informacje te są bardzo ogólne, jeśli jednak interesuje nas np. ile USART-ów ma wybrany mikrokontroler, to w tej sekcji na to pytanie szybko znajdziemy odpowiedź.


Sekcja Pinout/Block Diagram

To kolejna krótka sekcja – zawiera ona rysunki obudów w jakich występuje wybrany mikrokontroler i sposób przyporządkowania podsystemów mikrokontrolera do wyprowadzeń obudowy.

Sekcja Pinout/Block Diagram.

Informacje zawarte w tej sekcji musimy zawsze bardzo dokładnie przeanalizować. Właściwie z konieczności dokładnej analizy tej sekcji zwalnia nas wyłącznie posiadanie sprawdzonej biblioteki, do której mamy pełne zaufanie, zawierającej definicję wybranego układu dla wykorzystywanego przez nas programu typu CAD.

Na przykład biblioteki AVR dla popularnego programu Eagle zawierają predefiniowane mikrokontrolery z przyporządkowanymi sygnałami do wyprowadzeń, w efekcie projektując schemat i PCB w Eagle sekcję tą możemy pominąć. To co będziemy widzieć na ekranie to nazwy symboliczne (np. PJ2), Eagle samo zadba o połączenie sygnału z odpowiednim pinem.

Pamiętaj, że jak do wszystkiego, także do gotowych bibliotek trzeba mieć ograniczone zaufanie. Nic nie szkodzi sprawdzić, czy sygnały zostały w bibliotece właściwie przyporządkowane do poszczególnych pinów.


Sekcje opisujące rdzeń i układy peryferyjne


Kolejne sekcje zawierają opisy poszczególnych podsystemów mikrokontrolera – jego rdzenia i układów peryferyjnych. W notach szczegółowych sekcje te zawierają jedynie bardzo skrótowe informacje, mieszczące się na 1-2 stronach. Sekcje te bardzo szczegółowo opisują dany układ peryferyjny w nocie dotyczącej wybranej rodziny mikrokontrolerów. W każdej nocie sekcje te są do siebie niezwykle podobne i na razie je pominiemy.


Sekcja Electrical Characteristics

Jest to najważniejsza sekcja noty szczegółowej procesora. Znajdziemy w niej wszystkie parametry elektryczne użytego mikorkontrolera. Właściwie nigdy nie powinniśmy rozpoczynać przygody z mikorkontrolerem nie przeglądając bardzo dokładnie tej sekcji jego noty.

Czasami wystarczy ograniczyć się do opisu elementów, które wykorzystujemy w danym projekcie, lecz zazwyczaj warto tę sekcję przestudiować dokładnie. Sekcja ta składa się z kilku elementów.

Absolute Maximum Ratings

Element Absolute Maximum Ratings, czyli maksymalne dopuszczalne warunki pracy układu to część, którą absolutnie i zawsze musimy przeczytać. Zawiera ona krytyczne informacje na temat procesora, dotyczące parametrów po przekroczeniu których możemy procesor nieodwracalnie uszkodzić.

Sekcja Electrical Characteristics.

Warto podkreślić, że parametry wymienione w tej sekcji to parametry maksymalne, po przekroczeniu, których procesor może ulec nieodwracalnemu uszkodzeniu.

Jeden z elektrodowiczów zadał pytanie:

Chumanista
Czy Atmega 128 przeżyje zasilanie 6,6V (4 paluszki)?

Po przeczytaniu sekcji Absolute Maximum Ratings odpowiedź jest znana i nie musimy się zdawać na opinie innych osób :-)

Nie znaczy to jednak, że procesor może pracować stale przy podanych parametrach. Podane parametry można osiągać krótkotrwale, jednak zalecane jest, aby w projektowanym układzie nigdy nie dochodziło do sytuacji, w której do tych parametrów się zbliżymy. Co one oznaczają? Przyglądnijmy im się po kolei.

Operating Temperature – jest to zakres temperatur w których może pracować mikrokontroler. Nie znaczy to jednak, że zawsze może on pracować w podanym zakresie. Szczególnie istotna jest tu maksymalna temperatura pracy. W pokazanym przykładzie wynosi ona 125 ºC – jest to maksymalna temperatura układu, a nie otoczenia. Maksymalna temperatura otoczenia będzie zależała od wielu czynników. Przede wszystkim od strat w mikrokontrolerze. Na skutek pobierania znacznego prądu z jego pinów IO struktura scalona może się nagrzewać, co ograniczy maksymalną temperaturę otoczenia.

Storage Temperature – jest to zakres temperatur, w którym mikrokontroler może być przechowywany. To znaczy, że w tym zakresie może on sobie leżeć niepodłączony na półce, lecz nie może on normalnie działać. Zazwyczaj zakres temperatur przechowywania jest szerszy niż zakres temperatur pracy.

Voltage on any Pin with respect to Ground – jest to zakres napięć jakie mogą panować na dowolnym pinie IO w stosunku do pinu masy (Ground). Napięcie to nie może być niższe niż -0,5V i wyższe niż Vcc+0,5V. Dlaczego? Ano dlatego, że każdy pin IO (z wyjątkiem pinu RESET w niektórych mikrokontrolerach) jest zabezpieczony diodami, które są integralną częścią struktury scalonej. Jeśli na przykład na pin doprowadzimy napięcie wyższe niż Vcc+0,5V to prąd zacznie płynąć od pinu do Vcc przez diodę ochronną. Po przekroczeniu jej maksymalnego prądu (który jest niewielki i nie przekracza 0,5 mA) może dojść do jej uszkodzenia. Owe 0,5 V (czasami 0,6 V) to nic innego jak napięcie przewodzenia takiej wbudowanej diody.

Maximum Operating Voltage – jest to maksymalne napięcie zasilania mikrokontrolera. Jednak nie znaczy to, że mikrokontroler takim napięciem może być zasilany. Po jego przekroczeniu zazwyczaj dochodzi do uszkodzenia układu, lecz nawet zbliżanie się do podanej wartości nie jest zalecane.

DC Current per IO Pin – jest to maksymalny prąd stały który można pobierać lub dostarczać do pinu IO. Dlaczego stały? Dlatego, że prąd w impulsie może być znacznie większy, generalnie im krótszy impuls tym większy prąd jaki możemy bezpiecznie pobierać/dostarczać do pinu IO. Oczywiście w rozsądnych granicach. A czym grozi przekroczenie dopuszczalnego prądu pinu? Konsekwencje wynikają z budowy struktury scalonej. Bufory wyjściowe mogą tworzyć pasożytnicze struktury tyrystorowe. Tyrystory mają to do siebie, że jak się włączą to wyłączyć je może wyłącznie zanik prądu. A co taki pasożytniczy tyrystor może włączyć? Między innymi duży impuls prądowy. W efekcie może zdarzyć się sytuacja, że na skutek dużego udaru prądowego dojdzie do wystąpienia tzw. zjawiska zatrzaśnięcia (latch up) – kiedy zaczynają przewodzi oba tranzystory bufora wyjściowego CPU, w efekcie dochodzi do dużych strat i uszkodzenia układu. Drugi powód jest związany również z budową buforów wyjściowych. Bufor taki tworzą dwa tranzystory MOSFET, a jak pamiętamy tranzystory takie cechują się pewną rezystancją źródło-dren. W efekcie na takim tranzystorze wydziela się moc równa P=I²R. Czyli mamy ciepło! :-)

DC Current Vcc and GND Pins – to kolejny niezwykle istotny parametr. Określa on maksymalny prąd pobierany przez cały układ scalony. Wydawałoby się, że jeśli użyty mikrokontroler ma np. 40 pinów IO, a dla każdego z nich maksymalny prąd jest równy 20 mA, to łącznie możemy pobierać 40*20 mA, czyli 800mA. Nic bardziej mylnego:

Musimy pamiętać, aby sumaryczny prąd wszystkich pinów nie przekroczył maksymalnego prądu dla pinów zasilania, w naszym przykładzie będzie to 200 mA.

W efekcie jeśli chcemy po równo obciążyć 40 pinów IO, to na każdy przypadać będzie prąd maksymalny równy „zaledwie” 5 mA! Tak naprawdę prąd ten należałoby pomniejszyć o prąd pobierany przez sam mikrokontroler. Dla niektórych układów istnieją dodatkowe ograniczenia – np. na maksymalny prąd pobierany z pinów danego portu IO.

DC characterisatics

Jest to ciekawa sekcja, w której zawarte są różne informacje na temat np. poboru prądu przez mikrokontroler dla różnych warunków jego pracy i przez różne podsystemy. Prąd pobierany przez mikrokontroler podawany jest dla określonej częstotliwości (jak wiemy im wyższa częstotliwość tym większy pobierany prąd) i przy określonych innych warunkach (tryb aktywny – Active, lub tryby o obniżonym poborze mocy, np. Idle).

Dodatkowo mamy wymienione typowe zapotrzebowanie na energię dla poszczególnych podsystemów mikrokontrolera (które możemy włączać i wyłączać). W efekcie całkowity pobór prądu równy jest sumie poboru prądu przez poszczególne podsystemy.

DC characterisatics.

Tu musimy pamiętać, że w tych wyliczeniach nie jest uwzględniony prąd pobierany lub dostarczany do pinów IO mikrokontrolera. W efekcie jeśli do pinu podepniemy diodę LED, która bierze np. 5 mA, to oczywiście sumaryczny prąd o te 5 mA wzrośnie. Sekcja ta ma znaczenie dla osób, które projektują układy zasilane z baterii, przy normalnym zasilaniu zazwyczaj wartości w niej określone nie mają większego znaczenia – często prąd pobierany przez układy podłączone do mikrokontrolera jest większy niż prąd pobierany przez mikrokontroler.

W tej sekcji warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną ważną cechę – sposób podawania parametrów. W notach większość parametrów podawana jest w trzech kolumnach zatytułowanych Min, Typ i Max. Kolumna Min określa minimalną wartość danego parametru. W kolumnie Typ mamy wartość typową, możliwą do uzyskania w większości przypadków, a w kolumnie Max mamy wartość maksymalną danego parametru.

W prezentowanej sekcji mamy podane parametry typowe, to znaczy, że niektóre mikrokontrolery będą charakteryzowały się lepszymi parametrami (niższym poborem energii), a może się zdarzyć, że pobór energii będzie większy (chociaż nie jest to typowe). O ile większy? Producent tego nie precyzuje, tego typu informacje można znaleźć w innych notach, w których dostępne są informacje na temat cech statystycznych danej serii – np. rozkładu prądów zasilających.


Sekcja Speed

Jest to sekcja krótka, ale zawsze warto na nią spojrzeć. W sekcji tej określona jest maksymalna częstotliwość taktowania dla określonego napięcia zasilania. Wartość ta pokazana jest tabelarycznie:

Częstotliwość taktowania - tabela.

lub graficznie:

Częstotliwość taktowania - wykres.

Jak interpretować ten wykres? Safe Operating Area to obszar w którym procesor może „bezpiecznie”, czyli pewnie działać. Jak widzimy obszar ten jest zaznaczony na szaro. Poza nim procesor może działać, ale nie jest to gwarantowane przez producenta i w budowanym układzie procesor nigdy nie powinien w tym obszarze się znaleźć. Widzimy, że maksymalna częstotliwość zależy od napięcia zasilającego. Dla napięć 1,6 do 1,8V XMEGA może być taktowana maksymalnie częstotliwością 12 MHz, w zakresie 1,8-2,7V częstotliwość ta rośnie proporcjonalnie do napięcia i osiąga wartość maksymalną 32 MHz, a powyżej 2,7V procesor może pracować z maksymalną częstotliwością równą 32 MHz.

Tu warto wspomnieć jeszcze o jednej rzeczy – tzw. overclockingu. Termin żywcem wzięty z PC, gdzie ludzie bawią się w tuningowanie komputera w celu uzyskania lepszych osiągów. W świecie mikrokontrolerów przetaktowywanie procesora jest pomysłem wyjątkowo kiepskim.

Dlaczego? Przede wszystkim dlatego, że mikrokontroler musi działać pewnie. O ile jak nam PC się zawiesi, to najwyżej stracimy stan gry, o tyle, zawieszenie się, czy nieprawidłowe działanie mikrokontrolera może mieć poważniejsze konsekwencje – procesory te sterują w końcu czasami krytycznymi procesami. Bardzo trudno jest sprawdzić, czy w wyniku przetaktowania procesor działa poprawnie, a szczególnie czy poprawnie działają jego poszczególne bloki funkcjonalne. Najbardziej narażone na negatywne efekty przetaktowania są pamięć FLASH i EEPROM, a po nich przetwornik ADC.

Warto zauważyć, że w naszym przypadku przetaktowaniem jest taktowanie procesora >32 MHz dla Vcc>2,7V, ale także >12 MHz dla zasilania w zakresie 1,6-1,8V.

Najbezpieczniej jest przyjąć, że jeśli przekraczamy maksymalne parametry określone w nocie, to wkraczany na teren nieznany, gdzie zdarzyć może się wszystko. Jeśli przekroczyłeś maksymalne parametry i w efekcie coś ci nie działa, to nie ma też sensu pytanie o przyczynę na forach.

To, że w identycznej aplikacji innej osobie wszystko będzie działać nic nie znaczy :-)

Tu wróćmy jeszcze na chwilę do naszych kolumn Min, Typ i Max. Jak widzimy producent dla poszczególnych napięć zasilających określił, że minimalna częstotliwość taktowania wynosi 0 MHz, a maksymalne jest zależna od napięcia. Nie określił wartości typowej.

Co to znaczy? To znaczy, że procesor może pracować w całym zakresie określonym przez wartość Min i Max. A co, gdyby wartość typowa była określona? To by znaczyło, że z jakiegoś powodu, najlepiej będzie jeśli użyjemy określonego jako typowe taktowania. Czasami tak się dzieje przy „gołych” pozbawionych kontrolera wyświetlaczach LCD. Dla określonej częstotliwości typowej np. trwałość LCD będzie największa, lub zakres jego pracy będzie najszerszy.


FLASH and EEPROM Memory Characteristics

To sekcja do której zagląda się rzadko – zazwyczaj zawarte w niej informacje są wspólne dla wszystkich procesorów danego producenta. W tabeli:

FLASH and EEPROM Memory Characteristics.

znajdziemy informacje na temat liczby cykli zapisu. Jak pamiętamy liczba zapisów do pamięci FLASH i EEPROM jest ograniczona. Write/Erase Cycles jest podane osobno dla pamięci Flash i EEPROM.

W naszym przykładzie liczba cykli zapisu wynosi dla Flash 10 tysięcy, a dla pamięci EEPROM 30-80 tysięcy cykli w zależności od temperatury. Jak widzimy podane wartości są wartościami minimalnymi, to znaczy, że procesor „wytrzyma” co najmniej podaną liczbę cykli, leczy typowo będzie to o wiele więcej.

Dla pamięci podane są też tzw. czasy retencji (Data retention) – czas przez jaki gwarantowane jest zachowanie stanu komórek, a wiec informacji, przez pamięć. Jak widzimy, czas ten jest podany dla różnych temperatur. Dla temperatury 25 ºC wynosi on dla obu pamięci 100 lat, ale dla 55 ºC już tylko 25 lat. A ile wyniósłby on dla 100 ºC? Tego producent nam wprost nie podaje, ale możemy ekstrapolować dane, które posiadamy. Jak widzimy dwukrotny wzrost temperatury spowodował 4-krotny spadek czasu retencji.

Wzrost temperatury z 55 do 100 ºC spowoduje więc kolejne mniej więcej 4-krotne skrócenie czasu retencji, a więc zostanie nam około 6 lat.

W tej samej sekcji mamy jeszcze jedną tabelę:

Czasy programowania EEPROM.

W tabeli tej mamy określone czasy programowania pamięci. Osobno czas kasowania całego układu (chip erase), czas kasowania strony (Page Erase), czas zapisu strony (Page Write), a także czas połączonego kasowania i zapisu (Page WriteAutomatic Page Erase and Write).

Do czego to nam potrzebne? Właściwie do niczego. Takim wyjątkiem jest sytuacja, w której projektujemy układ, który wymaga podtrzymania zasilania na czas zapisu danych do EEPROM. Aby wiedzieć ile potrzebujemy energii, musimy wiedzieć ile czasu zajmie zapis pamięci. Przykłady tego typu szczegółowo omawiam w książce "AVR. Praktyczne projekty".

To na razie tyle. W dalszych odcinkach (jeśli będzie takie zapotrzebowanie) omówię kolejne parametry zawarte w notach.


Część II-ga artykułu

Artykuł składa się z dwóch części: Jak czytać noty katalogowe mikrokontrolerów AVR (cz. II)

Chiny: Jak kupować elementy elektroniczne w Chinach?

Autor: Dondu

Mało patriotyczny artykuł, ale niestety ekonomia to podstawa gospodarki, a tych którzy będą się oburzać proszę, by wyciągnęli ze swoich szaf wszelkie chińskie produkty, które kupują na co dzień ...

Dyskutować o przyczynach tego zjawiska można by długo (zachęcam pod artykułem) nadmienię więc tylko, że to celowe i świadomie działanie rządu Chin, który od wielu lat sztucznie utrzymuje kurs juana i nic nie pomogły nawet interwencje USA ... trudno zresztą się Chińczykom dziwić.

Z drugiej strony dla przeciętnego Kowalskiego tanie produkty z Chin oznaczają większą siłę nabywczą, co przekłada się na większą konsumpcję lub możliwość oszczędzania pieniędzy. Nie można się więc dziwić i potępiać zakupów bezpośrednio w Chinach, bo nikt nie lubi kupować drożej, jeśli może kupić taniej.

Tyle o ekonomii i polityce, teraz czas na szukanie oszczędności, a te są kolosalne choć są także i minusy takiej formy zakupu.


Gdzie kupować i jak płacić?

Ja preferuję serwis AliExpress, a nieliczne zakupy robię poprzez eBay. W przypadku AliExpress płatności dokonuję kartą kredytową, a do transakcji na eBay wykorzystuję PayPal, czyli płatności dla tych co nie posiadają karty kredytowej.

W przypadku karty kredytowej właściwie nie ma co omawiać - podaje się podstawowe dane i już. W przypadku PayPal przelewasz złotówki na konto PayPal, a następnie płacisz dolarami po kursie PayPal, który oczywiście minimalnie różni się od kursu NBP.



Bezpieczeństwo, czyli zasady których się trzymam podczas zakupów do celów hobbystycznych

Poniżej kilka zasad, które stosuję, by ograniczyć ryzyko.

Wybierz właściwego sprzedawcę

Generalnie nie należy się bać kupować bezpośrednio w Chinach, tylko tak samo jak w przypadku serwisów aukcyjnych należy przestrzegać pewnych zasad, które dla siebie ustaliłem na takie:

• sprzedający musi mieć co najmniej 500 transakcji,
• średnia ocena nie może być niższa niż 95%.

Nie rejestruj karty kredytowej

Na AliExpress można także na stałe zarejestrować swoją kartę kredytową, ale tego świadomie nie robię, by do minimum ograniczyć miejsca, w których numer karty i inne dane potrzebne do transakcji są przechowywane. Po pierwsze dlatego, że nie ufam chińczykom, po drugie dlatego, że co jakiś czas słyszymy o tym, iż z jakiegoś sklepu skradziono bazę kart kredytowych.


Nie przechowuj pieniędzy na PayPal 

W przypadku PayPal stosuję zasadę, że zanim dokonam transakcji przeliczam sumaryczną kwotę na złotówki po zawyżonym nieco kursie w stosunku do kursu NBP (o 20 groszy na jednym dolarze) i tak obliczoną kwotą doładowuję konto PayPal wykorzystując do tego odpowiednią opcję w koncie PayPal.

W ciągu kilku-kilkunastu minut środki z mojego konta bankowego uzupełniają konto PayPal (dzień i pora nie ma znaczenia - system działa 24h) co pozwala na szybkie zrealizowanie transakcji. Nie przechowuję środków na PayPal, bo także mu nie ufam, choć to oczywiście bardzo dobra platforma płatnicza. Robię to po to, by minimalizować ryzyko, a poza tym środki te są nieoprocentowane.


Przelewy24

Na Aliexpress wprowadzono usługę Przelewy24, która pozwala dokonywać płatności z większości polskich banków za pomocą złotówek. To 100% bezpieczny rodzaj płatności.

AliExpress i przelewy z polskich banków
za pomocą Przelewy24

Kiedy taniej?

Dla porównania kursów walutowych transakcji dokonanej kartą kredytową mojego banku oraz za pomocą Przelewy24 dla transakcji zawartej w dniu 26 lipca 2015 roku na kwotę 10,14$:

• kartą kredytową Master Card zapłaciłem kwotę 38,34zł (kurs wymiany: 3,771zł/$)
• Przelewy24 w opcji płatności na AliExpresz wskazał kwotę 38,68zł (kurs wymiany: 3,8146zł/$)

Jak widać przy małej transakcji różnica kursowa jest niewielka ze wskazaniem na tańszą płatność kartą kredytową.

Aby porównać całą transakcję należałoby do powyższego zestawienia brać pod uwagę opłaty bankowe lub za kartę kredytową, ale tego nie robię, gdyż zmienia się to w czasie i jest zależne od banku, z którego przelewu dokonujesz.


Inne systemy płatnicze

Można oczywiście posiłkować się innymi systemami płatniczymi dostępnymi na poszczególnych platformach zakupowych, ale ponieważ ich nie wykorzystuję, to zachęcam do podzielenia się z nami swoimi doświadczeniami.


A co gdy chińczyk "oszukuje" lub paczka nie dojdzie?

Na początku należy napisać, że na AliExpress zapłacone pieniądze trafiają na konto sprzedawcy w systemie AliExpress, ale nie ma on dostępu do tych środków. Środki przelewane są na jego konto dopiero, gdy potwierdzimy odbiór przesyłki lub minie 60 dni, a my nie dokonamy potwierdzenia otrzymania dostawy. Jest to więc bardzo dobrze rozwiązane zabezpieczenie, zarówno dla kupującego jak i sprzedającego.

Dodatkowo jest oczywiście pełna lub częściowa refundacja w przypadku nie dostarczenia całego lub części towaru - szczegóły na AliExpress.

Na około 50 transakcji, które wykonałem przez ostatni rok, miałem 3 przypadki problemów (zamówienia na Aliexpress).

Pierwszy dotyczył zamówień, które zostało zrealizowane w części, a nie całości. Zamówiłem bowiem u jednego sprzedawcy cztery różne towary (moduły oraz układy scalone). W paczce otrzymałem jedynie połowę zamówienia bez dwóch pozycji. W systemie AliExpress napisałem więc do sprzedawcy wiadomość załączając zdjęcie zawartości paczki. Ponieważ nie odpowiadał wykorzystałem funkcję rozwiązywania konfliktów i zażądałem zwrotu zapłaty za niezrealizowaną część zamówienia. Sprzedawca zaakceptował w systemie propozycję, a na konto mojej karty kredytowej po kilku dniach wróciła cała żądana kwota.

Drugi przypadek dotyczył zamówienia, które nie zostało wysłane przez sprzedawcę. Czekałem 2 tygodnie na wysyłkę, a status zamówienia nie ulegał zmianie. W międzyczasie pisałem wiadomości w systemie AliExpress oraz maile, ale nie było żadnej odpowiedzi. Po około 20 dniach w systemie AliExpress zażądałem zwrotu zapłaty, a żądanie bez sprzeciwu i żadnej wiadomości zostało przyjęte. Środki wróciły na konto mojej karty kredytowej.

Trzeci przypadek dotyczył braku paczki, gdzie podczas transakcji deklarowany był przez sprzedawcę okres dostawy wynoszący 7-34 dni. Po 40 dniach oczekiwania napisałem do sprzedawcy i wymieniliśmy po dwie wiadomości. Sprzedawca twierdził, że czasami tak bywa i że to jest od niego niezależne. Ja argumentowałem, że powinien był to podać w ofercie np. deklarując dostawę w 60 dni, jak to deklarują inni sprzedawcy.

Ponieważ nie doszliśmy do porozumienia w okolicy 48 dnia w systemie AliExpress zażądałem zwrotu zapłaty. Sprzedawca nie zgodził się, żądając bym czekał dalej i wyznaczył termin 10 dni na zaakceptowanie takiego rozwiązania (braku zwrotu pieniędzy).

Jeśli odrzuciłbym jego propozycję (która oczywiście mnie nie satysfakcjonowała) do akcji wkroczyliby pracownicy-mediatorzy AliExpress i rozstrzygnęli spór (taki regulamin). Ja jednak postanowiłem zaczekać parę dni dając jeszcze szansę na dotarcie paczki i faktycznie tak się stało - dotarła w 54 dniu (czyli 20 dni po deklarowanym maksymalnym terminie). Zaakceptowałem więc propozycję sprzedawcy (nie zwracania zapłaty), ale w komentarzu do transakcji opisałem sprawę choć punktów mu nie żałowałem nieco zaniżając te za opis transakcji i szybkość dostawy :)

Na razie uważam, że AliExpress ma bardzo dobrze rozwiązany sposób załatwiania tego typu problemów.


A gdy towar jest wadliwy lub przysłano coś innego?

Niestety należy odesłać paczkę i tutaj pojawia się zgrzyt ponieważ w drugą stronę koszty wysyłki często będą przekraczać wartość paczki. Dlatego w większości przypadków odsyłanie nie ma sensu. To pierwszy minus tych transakcji, a ja na razie jeszcze nie miałem takiego przypadku.

Jednak jak informują nasi czytelnicy w większości przypadków sprzedawcy "biorą to na klatę" czyli przysyłają nowy towar lub zwracają pieniądze w systemie reklamacji opisanym powyżej.



Koszty dostawy

Chiny leżą ... daleko dość :-)

Towary dostarczane są drogą lotniczą, koszty dostawy muszą więc być duże. Owszem są ale ... i tutaj wkracza Chiński rząd ze swoimi regulacjami wspomagając chińczyków w zakresie wysyłki towarów ... jak konkretnie nie wiemy, ale wystarczy przeanalizować taki przypadek:

Za 0,37$ wraz z darmową dostawą można zakupić 20 rezystorów THT 68Ω 1/2W:

Przy ostatniej transakcji kurs wymiany wynosił 3,87zł/$ więc policzmy:

0,37$ * 3,87zł/$ = 1,43zł

Tyle kosztuje mnie sprowadzenie z Chin 20 rezystorów wraz z dostawą do domu przez Pocztę Polską!!!

Czy to jest możliwe? Przecież Poczta Polska musi mieć z tego jakiś dochód?

Dlatego twierdzę, to co napisałem powyżej, to świadome i celowe działanie rządu Chin i dotowanie transportu.

Dla nas to jednak nie ma znaczenia, bo liczy się oszczędność i ekonomia, bo przecież mamy w głowie jeszcze tysiąc innych projektów do zrealizowania :-)


Cło i podatek VAT

Towary importowane podlegają cłom i podatkom nawet wtedy, gdy sprowadzasz je na własny hobbystyczny użytek. Dla Ciebie istotne są więc informacje, kiedy nie płaci się cła i podatku VAT:

Z zastrzeżeniem art. 24 zwolnione z należności celnych przywozowych są przesyłki zawierające towary o niewielkiej wartości wysyłane bezpośrednio z państwa trzeciego do odbiorcy znajdującego się we Wspólnocie.

Do celów ust. 1 „towary o niewielkiej wartości” oznaczają towary, których rzeczywista wartość nie przekracza 150 EUR na przesyłkę.

oraz podatkowe dot. VAT:

Zwalnia się od podatku import towarów umieszczonych w przesyłkach wysyłanych z terytorium państwa trzeciego bezpośrednio do odbiorcy przebywającego na terytorium kraju, pod warunkiem że łączna wartość towarów w przesyłce nie przekracza kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 22 euro.

W praktyce oznacza to, że dla małych zamówień nie ponosisz żadnych dodatkowych kosztów i to jest właśnie to, co tygrysy lubią najbardziej :-)

Jeżeli zamawiasz towary w jednej przesyłce o znacznej wartości sprawdź aktualnie obowiązujące kwoty zwolnień.

Oprócz tego należy wspomnieć, że na dany towar taryfa celna może przewidywać zwolnienie z cła lub jego zerową stawkę. Tutaj musisz już we własnym zakresie szukać informacji w szczególności, gdy chcesz sprowadzić towar poza limitami wartości. W tym celu polecam serwis: isztar.mf.gov.pl

Należy pamiętać, że podatek VAT doliczany jest do wartości przesyłki powiększonej o cło i koszty wysyłki.

Wartość towaru deklarowana jest przez wysyłającego na opakowaniu przesyłki. Nie zawsze jednak wartość deklarowana przez sprzedawcę odpowiada faktycznej wartości, którą zapłaciłem - często wartość deklarowana jest mniejsza.

W praktyce jest tak, że możesz spokojnie zamawiać towary w niewielkich ilościach tak, by paczka nie wzbudzała podejrzeń celników, że chińczyk oszukuje na jej wartości :-)

Jeśli chcesz kupić większą ilość tej samej rzeczy lub towarów u jednego sprzedawcy (wtedy są pakowane do jednej przesyłki) i paczka może być duża a jej zawartość zbliżona do progów cła i podatku VAT, warto na wszelki wypadek rozbić transakcję na kilka mniejszych, by nie było cienia wątpliwości, że towar nie przekracza kwot zwolnionych.

Panuje także opinia, że przesyłki wysyłane kurierem (DHL, itp.) częściej "padają ofiarą" celników i są clone lub sprawdzane pod kątem wartości niż przesyłki darmowe wysyłane tanią chińską pocztą.

Terminy darmowej dostawy

Tutaj pojawia się drugi minus dokonywania zakupów w Chinach wybierając opcję darmowej dostawy - termin dostawy.

Z moich doświadczeń (w dniu pisania tego artykułu - 2015 rok) średni termin dostawy zamawianych towarów to około 15 dni. Są bowiem przypadki, gdy towar przychodzi już po 7 dniach, ale są także pojedyncze przypadki, gdy mija np. 54 dni (opisałem wyżej).

Niestety nie można być pewnym terminów podawanych przez sprzedających. Czasami byłem mile zaskoczony, bo termin podawany był np. 34-60 dni, a towar przychodził po tygodniu, ale czasami (rzadko) było odwrotnie :-)

Generalnie planując zakupy należy brać pod uwagę, że nie można być pewnym terminu. Nie planuj więc zakupów w Chinach, gdy masz napięte terminy (tzw. deadline), bo możesz mieć z tego tytułu poważne problemy z ich dotrzymaniem.

Dlatego warto kupować "na zapas" to co wiesz, że i tak na pewno wykorzystasz.

Możesz oczywiście wybierać takie oferty, które mają płatna dostawę wtedy towar na pewno dostaniesz szybko i zgodnie z ofertą danej firmy kurierskiej, ale koszty są znaczące.


Kiedy kupować bezpośrednio w Chinach?

Decydującym jest tutaj rachunek ekonomiczny i od tego należy zacząć.

Jeśli więc bierzesz pod uwagę zakupy w Chinach warto sprawdzić, czy jednak taniej nie będzie dokonać zakupu w Polsce. Niestety tutaj często koszty dostawy są bardzo wysokie, stąd przy małych zakupach z reguły Chiny wygrają to porównanie, ale jeśli połączysz inne zakupy i zamówienie skierujesz do jednego z polskich sklepów internetowych, to może się okazać, że będzie ta sama cena lub niższa.

Stąd apel:

Jeśli koszty zakupu w Chinach są porównywalne do kosztów zakupu w Polsce, włącz swój patriotyzm i kupuj u nas. :-)

Innymi słowy oszczędzaj, ale z głową :-)

Drobna przestroga dot. niektórych (na szczęście nielicznych) polskich sklepów internetowych, które żerują na niewiedzy początkujących i sprzedają im np. wyświetlacze OLED SSD1306

za blisko lub ponad 40zł (czyli znacznie drożej niż wynika to z dodania cła, VAT i standardowej marży), podczas gdy możesz go kupić za mniej niż 5,9$, czyli za mniej niż 23zł zarówno w wersji SPI jak i I2C wraz z darmową dostawą z Chin lub za około 30zł na polskich portalach aukcyjnych.

Nie daj się skubać! Bądź czujny i sprawdzaj ceny.


Co kupować?

O tym napiszę w kolejnym artykule :-)